काठमाडौंं, १८ पौष । उखुको बक्यौता रकम उठाउने सम्बन्धमा सरकारसंग पाँच बूँदे सहमति भएपछि किसानहरुले आन्दोलन रोकेका छन् ।

शुक्रबार उद्योग वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयमा सरकारका प्रतिनिधि र आन्दोलनरत उखु किसानका बीच पाँच बुदे सहमति भएपछि आन्दोलन रोकिएको हो ।

सहमति अनुसार माघ पहिलो हप्ताभित्र उद्योगीबाट पैसा उठाइनेछ। त्यसको समन्वय उद्योग वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयले गर्नेछ।

उद्योगमन्त्री लेखराज भट्टले उखु किसानको रकम भुक्तानीको स्वचालित प्रणाली लागू गर्ने सम्बन्धमा तत्काल अध्ययन थालिने बताउनुभएको छ भने सरकारले दिने अनुदान रकम समेत समयमा नै किसानलाई दिइनेछ।

पाँच बूँदे सहमति यस्तो छ :

१. नेपाल सरकारबाट निर्धारण भएको उखुको मूल्य बमोजिमको उखु किसानहरुको सम्पूर्ण बक्यौता रकम चिनी उद्योगीले २०७६ माघ ७ गतेभित्र भुक्तानी गरिसक्ने व्यवस्था मिलाउन उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयले आवश्यक समन्वय र सहजीकरण गर्ने ।

२. उखु किसान र सञ्चालकहरुसँग सम्बन्धित उखुको उत्पादकत्व बढाउने, किसानहरुलाई समयमै मल, बीउलगायत मेसिन उपलब्ध गराउने, नेपाली चिनी उद्योगलाई आत्मनिर्भर र चिनी निर्यात समेत गर्नसक्ने बनाउन चिनी उद्योगको सहउत्पादनको उपयोग, उखुबापतको रकम तत्काल भुक्तानी गर्न चिनी उद्योगहरुलाई आवश्यक चालु पुँजी र नगद प्रवाहको व्यवस्थापनका उपाय सिफारिस गर्न तथा उखु किसानहरुको हरेक वर्ष देखिने भुक्तानी समस्याको दीगो समाधान गर्न उखु खरिदबिक्री गरेको रकम तुरुन्त भुक्तानी हुने स्वचालित प्रणाली बनाउने सम्बन्धमा अध्ययन गरी प्रतिवेदन दिन यस (उद्योग) मन्त्रालयका सहसचिवको संयोजकत्वमा सरोकारवाला निकायहरु चिनी उद्योगी, किसान प्रतिनिधि र विज्ञहरु समेत रहेको कार्यदल गठन गर्ने र उक्त कार्यदलको प्रतिवेदन क्रमशः कार्यान्वयन गर्ने ।

३. नेपाल सरकारबाट उखु किसानहरुलाई उपलब्ध गराइने अनुदानबापतको रकम किसानहरुले समयमै नपाएको गुनासोका सम्बन्धमा समयमै पर्याप्त रकम निकासाको लागि उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयले कृषि तथा पशुपक्षी विकास मन्त्रालय र अर्थ मन्त्रालयमा अनुरोध गरी पठाउने ।

४. उखु किसानहरुको भुक्तानी, चिनीको आपूर्ति लगायतका विषयमा कुनै समस्या वा गुनासो भए उखु किसान र उद्योगीहरुले तत्काल जानकारी गराउन र सोको सम्बोधन गर्न उद्योग वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयको आपूर्ति व्यवस्थापन महाशाखालाई सम्पर्क महाशाखाको रुपमा तोक्ने ।

५. भुक्तानीका लागि काठमाडौंमा आई सरकारसमक्ष समेत माग राखेकोमा सबै किसानहरुले आजैबाट ध्यानाकर्षण गतिविधिहरु तुरुन्त स्थगित गर्ने ।

नेपालको तराई भेगमा सञ्चालित श्रीराम, अन्नपूर्ण, इन्दिरा, लुम्बिनी, महालक्ष्मी र वाग्मती सुगर मिलले किसानलाई भुक्तानी दिएका नदिएको भन्दै किसानहरु आन्दोलित भएका थिए । उखु किसानहरुले चिनी उद्योगीले १ अर्ब रुपैया भन्दाबढी रकम भुक्तानी दिन बाँकी रहेको जनाउदै राजधानी केन्द्रित आन्दोलन गरेका थिए।