वासिङ्टन(संयुक्त राज्य अमेरिका), ५ आषाढ (रोयटर्स) । लामो समयदेखि युद्धरत इजरायल र हेज्बुल्लाहबीच युद्धविराम गर्ने सहमति भएको छ ।

एक वरिष्ठ अमेरिकी अधिकारीले शुक्रबार स्थानीय समय अनुसार दिउँसो ४ बजेदेखि युद्धविराम गर्न दुवै पक्ष सहमत भएको समाचार संस्था रोयटर्सले जनाएको छ।

“हेज्बुल्लाह र इजरायल युद्धविराममा सहमत भएका छन्”, अमेरिकी अधिकारीले भन्नुभयो । उहाँले अमेरिका र कतारका वार्ताकारहरूले इरानको सहयोगमा सम्झौतामा काम गरेको पनि उहाँले बताउनुभयो।

“हामी बुझ्छौं कि आज पहिले भएको गोलीबारी पछि, इजरायल र हेज्बुल्लाह अब युद्धविराममा छन्।”

२०२३ को अक्टोबरमा गाजामा युद्ध सुरु भएदेखि नै इजरायल र लेबनानको सीमामा गोली हानाहान भई हेज्बुल्लाह र इजरायलबीच पछिल्लो द्वन्द्व सुरु भएको थियो ।

२०२४ को सेप्टेम्बर २७ को रातमा बेरुतमा आवासीय भवनहरूमा इजरायली हवाई आक्रमणबाट हिज्बुल्लाह नेता हसन नस्रल्लाहको मृत्यु भएपछि यी दुई शक्तिबीचको द्धन्द्ध युद्धमा परिणत भएको थियो । बेरुतको दक्षिणी उपनगर दहियाहमा भएको ठूलो हवाई आक्रमणमा हेज्बुल्लाहको दक्षिणी मोर्चाका कमाण्डर अली कार्की र अन्य हेज्बुल्लाह कमाण्डरहरू पनि मारिएका थिए।

हिजबुल्लाह लेबनानमा सन् १९८५ मा स्थापित शिया इस्लामवादी राजनीतिक दल र लडाकू संगठन हो । यो इरान-इजरायल छायाँ द्वन्द्व र इजरायली-लेबनानी द्वन्द्वको एक भागको रूपमा इजरायलसँग लामो समयदेखि चलिरहेको द्वन्द्वमा संलग्न छ।

लेबनानी गृहयुद्धको समयमा इरान लेबनानको आन्तरिक मामिलामा बढ्दो रूपमा संलग्न हुँदै गयो। इरानी सरकारबाट सहयोग रकम र इरानको इस्लामिक क्रान्तिकारी गार्ड कोर्प्सबाट प्रशिक्षण पाएको हिज्बुल्लाहलाई १९८२ को लेबनान युद्धको बीचमा विभिन्न धार्मिक धर्मगुरुहरूले सिरियाले कब्जा गरेको लेबनानी भूमिमा निर्माण गरेका थिए । सुरुमा यो मुख्यतया स्वतन्त्र लेबनान राज्य र दक्षिणी लेबनानमा इजरायली कब्जाको विरोध गर्ने खोमेनिस्ट शक्तिको रूपमा चिनिएको थियो।

दक्षिणी लेबनानलाई नियन्त्रण गर्ने हिजबुल्लाले इरानको समर्थन र आर्थिक सहयोगमा उनीहरुको आवश्यकता अनुसार छायाँ शक्तिको रुपमा काम गर्दछ। हिज्बुल्लाहले स्थापनादेखि हालसम्म प्यालेस्टिनी राज्यको स्थापना, इजरायलले अधीनस्थ गरेका प्यालेस्टिनी भूमि र शरणार्थीहरूको फिर्तीलाई प्राथमिक लक्ष्य बनाएको छ ।

मध्यपूर्वमा शान्तिको अर्को प्रयास निष्कर्षमा पुग्न लागेकोले आज स्वीजरल्याण्डको बर्नमा हुने भनिएको अमेरिका र इरानबीचको बहुप्रतीक्षित वार्ता भने नहुने भएको छ ।